Blog (čeština)
Český jazyk pro Poláky
Článek č. 321
Naposledy upraveno 28. 03. 2025 00:41
Večer, večerník, večírek, večerníček, večernice, večeře, večeřet, večerka, dlouhé zimní večery, poledník, Polednice, Klekánice, nočník, Večeřa
5× r. męski:
večer
– wieczór PL (Už je večer.)
– wieczorem PL (Uvidíme se večer.)
večerník
– večerní noviny, večerní vydání novin
(obecně platí schéma: deník, týdeník, čtrnáctideník, měsíčník; večerník)
večírek
– przyjęcie PL, impreza PL
– może to być noblesna nazwa dla imprezy
– może to być też np. "firemní vánoční večírek"
– może to być też np. "maturitní večírek" (przyjęcie jednej klasy pare dni po maturze)
večerníček
– dobranocka PL
– bajka w TV, z serii, jeden odcinek do cca 10 min
– m. in. czeska seria znana w PL jako "Sąsiadzi", po czesku "Pat a Mat"
– dalej np. Krteček (PL: Krecik), Krkonošské pohádky, Mach a Šebestová, i inne
– W Czechach jest znana polska seria "Bolek a Lolek".
Večerníček
– animowana postać klasycznego TV sygnału programu przed i po dobranocką
– Nosi czapkę poskładaną z gazety; jezdzi na jednokołym rowerze i autem bez dachu i bez drzwi; buja się na drewnianym koniu.
---
R. żeński ( + czasowniki i zwroty):
večernice
– gwiazda wieczorna
Večernice
– księżniczka z czeskiej TV bajki (filmu) "Princ a Večernice", łudzka personifikacja gwiazdy wieczornej
večeře
– kolacja PL
Poslední večeře
– Ostatnia wieczerza PL
– Tutaj widzimy, że dawniej było to po polsku prawie jak po czesku, zanim polski przeszedł w generalnym znaczeniu od słowa "wieczerza" do słowa "kolacja".
večeřet
– jeść kolację
navečeřet se, povečeřet
– zjeść kolację
dát si k večeři (co, 4. pád), povečeřet (co, 4. pád)
– zjeść na kolację (co, biernik)
dát si (koho) k večeři
– Idiom; chociaż nie często używany
– Np.: "Dá si nás k večeři" = "Rozdrtí nás, zvítězí nad námi, nemáme šanci ho porazit, je významně silnější soupeř"
– Może dotyczyć też np. jakichś rozmów byznesowych albo innych, dyskusji (w tym dwu polityków), negocjacji na temat jakiegoś interesu, itp.
– Też mówi się "Namazat si (koho, 4. pád) na chleba", co znaczy to samo. Dosłownie jakby "Nasmarować sobie (kogo, biernik) na chleb". To jest dzisiaj może częściejsza formulacja. Np.:
"Namazal si ho na chleba" = "Rozdrtil ho".
večerka
– czas, o którym w obózie, internacie lub armii trzeba iść obowiązkowo spać
– sklep spożywczy czynny do póznego wieczora (sklep mały, klasyczny; nie duży market)
---
Nechat si (co, 4. pád) na dlouhé zimní večery
– Zostawić sobie coś (jakąś czynność, pracę, czytanie, filmy, ...) na zimę, kiedy się wcześnie ściemnia, skoro tą czynnościa można zajmować się korzystając z sztucznego oświetlenia, typowo wewnątrz.
---
(ten) poledník CS
= południk PL
(ta) Polednice CS
– Mytyczna postać (kobieta), która chodziła w czasie południa i brała złe dzieci.
– Służyła do straszenia dzieci przez rodzice, że by były grzeczne też podczas dnia, kiedy ich jeszcze nie zagraża Klekánice.
(ta) Klekánice CS
– Mytyczna postać (kobieta), która chodziła w czasie zmierzchu i brała złe dzieci lub chyba raczej po prostu dzieci, które na czas nie wróciły do domu.
– Służyła do straszenia dzieci przez rodzice, że by wieczorem na czas wróciły do domu.
(ten) nočník CS
– nocnik PL
---
(ten) Večeřa, (ten) Večeře
– dwie konkretne nazwiska
– r. męski (tak, typowo z tym "-a" pod koniec; chociaż może być też z "-e")
– Mama, żona lub córka będzie w obu przypadkach paní Večeřová.
Související odkazy
Líbil se Vám článek?
Zpětná vazba – hlasování
Štítky, labels, kategorie, témata, tagy, hashtagy
(ve vývoji)#slova #morfologie #syntax-obraty